Ginekomastia – przyczyny, objawy i leczenie męskiego problemu

Ginekomastia to nienowotworowy rozrost tkanki gruczołowej piersi u mężczyzn. Choć może być tematem wstydliwym, dotyka znacznej liczby pacjentów – zarówno młodych, jak i starszych. Schorzenie to może mieć charakter przejściowy lub przewlekły i najczęściej nie stanowi zagrożenia życia, jednak wpływa negatywnie na samoocenę i jakość życia mężczyzn.

Przyczyny ginekomastii

Ginekomastia powstaje wskutek zaburzenia równowagi hormonalnej – głównie pomiędzy estrogenami (hormonami żeńskimi) a androgenami (hormonami męskimi). W prawidłowych warunkach organizm mężczyzny wytwarza niewielką ilość estrogenów, jednak ich nadmiar lub niedobór androgenów może prowadzić do rozrostu gruczołu piersiowego.

Do najczęstszych przyczyn ginekomastii zaliczamy:

• Okres dojrzewania – ginekomastia młodzieńcza, zwykle przemijająca samoistnie.

• Starzenie się organizmu – wraz z wiekiem spada poziom testosteronu, co może sprzyjać zmianom w piersiach.

• Choroby – m.in. marskość wątroby, niewydolność nerek, nadczynność tarczycy, guzy jąder.

• Leki – ginekomastia może być skutkiem ubocznym stosowania niektórych leków, np. spironolaktonu, omeprazolu, niektórych leków psychotropowych, anabolicznych sterydów.

• Narkotyki i alkohol – zwłaszcza marihuana, heroina, amfetamina oraz nadmierne spożycie alkoholu.

• Nowotwory – rzadziej przyczyną mogą być guzy produkujące hormony.

Objawy ginekomastii:

Ginekomastia objawia się powiększeniem jednej lub obu piersi. Zmiana może być bolesna, szczególnie w początkowej fazie, a dotyk może powodować dyskomfort. Gruczołowa tkanka piersi jest zwykle wyczuwalna jako elastyczne zgrubienie pod otoczką sutka.

Często występuje połączenie ginekomastii gruczołowej z lipomastią, która wynika ze zwiększonej ilości tkanki tłuszczowej – często obserwowana jest u mężczyzn z nadwagą lub otyłością.

Diagnostyka ginekomastii:

Rozpoznanie ginekomastii opiera się głównie na badaniu fizykalnym. Lekarz może zlecić dodatkowe badania, takie jak:

• badania hormonalne (testosteron, estradiol, LH, FSH, prolaktyna),

• USG piersi i jąder,

• badania obrazowe – np. tomografia komputerowa przy podejrzeniu guza,

• biopsja, jeśli istnieje ryzyko nowotworu.

Leczenie ginekomastii

W przypadku ginekomastii fizjologicznej (np. w okresie dojrzewania) zwykle nie jest konieczne żadne leczenie – zmiany cofają się samoistnie w ciągu kilku miesięcy. W innych przypadkach leczenie zależy od przyczyny:

• Farmakoterapia – stosuje się leki modulujące poziom hormonów, np. tamoksyfen (antyestrogen) lub inhibitory aromatazy. Leki są skuteczne głównie we wczesnej fazie ginekomastii.

• Leczenie choroby podstawowej – np. zmiana leków wywołujących ginekomastię, leczenie chorób endokrynologicznych.

• Zabieg ginekomastii – ginekomastektomia, czyli usunięcie tkanki gruczołowej piersi. Jest to skuteczna metoda stosowana w przypadkach długo utrzymującej się lub nasilonej ginekomastii.

Psychologiczny aspekt ginekomastii

Nie można pomijać psychologicznego wpływu tego schorzenia. Wielu mężczyzn cierpi z powodu obniżonej samooceny, wstydu, unika basenu czy plaży, co może prowadzić do wycofania społecznego, a nawet depresji. Dlatego ważna jest nie tylko pomoc medyczna, ale również wsparcie psychologiczne.